Podstawowa systematyka siewników cz.1

Podstawowy i najbardziej ogólny podział siewników jest oparty o rodzaj systemu wysiewu. Dwa najczęściej spotykane rozwiązania to system mechaniczny oraz pneumatyczny. W poniższym artykule zajmiemy się właśnie tym podziałem prezentując kilka rozwiązań mechanicznych i pneumatycznych przygotowanych przez poszczególnych producentów maszyn (na przykładach).

Siewniki mechaniczne

Przykładem konstrukcji wyposażonej w mechaniczny system wysiewu mogą być rzędowe siewniki: Väderstadt Rapid 300, Amazone AD Special, Kuhn Integra. Głównym elementem w tych konstrukcjach jest zbiornik nasienny najczęściej ustawiony poprzecznie do kierunku pracy. W dolnej części zbiornika umiejscowione są aparaty wysiewające ułożone prostopadle do kierunku jazdy. Nasiona przesuwające się w dół zbiornika trafiają na kołeczkowe aparaty wysiewające, które dozują odpowiednią ilość nasion i przekazują dalej przewodami nasiennymi do redlic. Aparaty wysiewające napędzane są mechanicznie od koła metrycznego zwanego również kołem napędowym (lub kół), które w zależności od marki i modelu siewnika znajduje się z boku lub z tyłu maszyny. Toczące się podczas pracy siewnika koło napędza przekładnię wysiewającą. Przekładnia jest połączona z kołem najczęściej za pomocą wału kardana lub napędu łańcuchowego.

Innym przykładem konstrukcji wyposażonej w tradycyjny system wysiewu mechanicznego jest Lemken Saphir 7. Niebieski siewnik Lemkena może być agregowany z innymi urządzeniami (brona wirnikowa Zirkon, kompaktowy kultywator Quarz). W tym modelu aparat wysiewający połączony jest z kołem metrycznym za pomocą wału kardana i bezstopniowej przekładni w kąpieli olejowej. Model Saphir 8 jest wyposażony w silnik elektryczny napędzający wałek wysiewający.

Jednak siewniki rzędowe nie są jedynymi siewnikami z mechanicznym systemem wysiewu.

Podobne rozwiązanie zastosowała firma Kverneland w modelach Monopill S i SE. Monopill jest siewnikiem punktowym (o siewnikach punktowych napiszemy w kolejnych odcinkach cyklu) przystosowany do wysiewu otoczkowanych nasion buraka, rzepaku i cykorii. Obie wersje S i SE są to siewniki z wysiewem mechanicznym z tą różnicą, że w modelu S aparat wysiewający połączony jest z przekładnią, za której pomocą można regulować dawkę. Przekładnia napędzana jest od koła kopiującego sekcji za pomocą przekładni łańcuchowej. Natomiast w modelu SE aparat wysiewający jest napędzany silnikiem elektrycznym umieszczonym w miejscu przekładni z modelu S. Dzięki takiemu rozwiązaniu istnieje możliwość regulacji dawki wysiewu z kabiny ciągnika za pomocą komputera.

Siewniki pneumatyczne

Drugi często stosowany system wysiewu w siewnikach rolniczych to system pneumatyczny. Rozwiązanie to można spotkać zarówno w siewnikach rzędowych jak i precyzyjnych. W zależności od modelu siewnik może być wyposażony w zespół podciśnieniowy lub nadciśnieniowy. Elementem charakterystycznym dla tego typu urządzeń jest dmuchawa odpowiedzialna za wytwarzanie strumienia powietrza transportującego nasiona. Dmuchawa może być napędzana od WOM lub hydraulicznie. Należy jednak zwrócić uwagę, dozowanie materiału siewnego odbywa się mechanicznie (wyjątkiem są między innymi siewniki punktowe).

Zasada działania układu pneumatycznego jest stosunkowo prosta, ale najlepiej omówić ją na przykładzie. Firma Pöttinger oprócz produkcji maszyn zielonkowych ma również szeroką ofertę maszyn uprawowych oraz siewniki. Przykładem siewnika pneumatycznego tego producenta jest Aerosem. W zbiorniku nasiennym (w większości maszyn zwykle w jego dolnej części) umieszczony jest pojedynczy aparat wysiewający (w zależności od modelu i szerokości roboczej urządzenia aparatów wysiewających może być więcej). Nasiona ze zbiornika trafiają na kółka wysiewające skąd wpadają w strumień powietrza wytwarzany przez umieszczoną z przodu siewnika dmuchawę. W zależności od modelu dmuchawy montowane są w różnych miejscach maszyny. W przypadku siewnika Aerosem dmuchawa napędzana jest hydraulicznie. Strumień powietrza przenosi nasiona do głowicy rozdzielacza, skąd transportowane są redlic.

Nieco inny system wysiewu prezentuje francuski producent firma Sulky-Burel. W siewniku pneumatycznym Reguline Solo zastosowano system wysiewu przywodzący na myśl siewniki mechaniczne. Nasiona ze zbiornika trafiają na kołeczkowy aparat wysiewający, na którym następuje wstępne rozdzielenie masy ziarna. Następnym etapem trasy, którą pokonuje ziarno są specjalne  kółka systemu REGULINE. Ich zadaniem jest dokładne rozdzielenie nasion – tak, aby uniknąć wypadania ziaren po kilka na raz. Dopiero spadając z tego kółka nasiona trafiają w strumień powietrza, który odpowiada za przeniesienie ziarniaków przewodami do redlic. W odróżnieniu do tradycyjnych rozwiązań pneumatycznych nie ma tutaj głowic rozdzielających, bowiem każdy aparat wysiewając „ma” oddzielny przewód, którym nasiona transportowane są do redlic – tak jak w siewnikach mechanicznych. Podobne rozwiązania zastosowała między innymi Unia w siewniku Quick.

/zdjęcia w tekście Kuhn i Pottinger/ Kolejna część wkrótce.