Historia Ursusa C-45 - cz.1

Trudna sytuacja w gospodarce rolnej kraju po II wojnie światowej zmuszała do podjęcia jak najszybciej decyzji o uruchomieniu produkcji ciągników rolniczych. Na początku 1946 roku postanowiono uruchomić produkcję ciągników w Państwowych Zakładach Inżynierii w Ursusie koło Warszawy (współcześnie dzielnica Warszawy). Były to zakłady o ogromnej tradycji i doświadczeniu, także w produkcji ciągników, bowiem od 1921 roku wytwarzano tam ciągniki na licencji amerykańskiego Titana – zwane potocznie "ciągówkami".

W trakcie odbudowy zakładów ze zniszczeń wojennych pracowano nad dokumentacją konstrukcyjną ciągnika. Trzeba tutaj dodać, że zakłady w czasie ataków były jednym z ważnych celów, ze względu na produkcję sprzętu wojskowego. Ze względu na konieczność szybkiego uruchomienia produkcji zdecydowano się na odwzorowanie niemieckiego ciągnika Lanz Bulldog. Ciągnik ten cechował się stosunkowo dużą mocą przy prostej budowie i obsłudze. Dokumentację techniczną wykonała grupa konstruktorów pod kierunkiem prof. Edwarda Habicha z Politechniki Warszawskiej. W lipcu 1946 roku przystąpiono do budowy pierwszego prototypu. Pierwszego maja 1947 roku prototypowy ciągnik wziął udział w warszawskim pochodzie. Produkcję seryjną rozpoczęto we wrześniu i do końca 1947 roku wykonano 130 sztuk. Ciągnik otrzymał oznaczenie C-45 (niektóre źródła podają, że początkowo było to LB -45).

W 1948 roku zmieniono nazwę zakładów na Zakłady Mechaniczne "Ursus". W początkowej fazie produkcji ciągnik wyposażano w koła stalowe. Koła napędowe posiadały ostrogi, przednie koła specjalne pierścienie prowadzące. W trakcie przejazdu przez utwardzone drogi zakładało się na tylne koła pierścień chroniący ostrogi. Ciągniki te nie posiadały instalacji elektrycznej.

Nieco później zaczęto montaż ciągników na ogumionych kołach. Wyposażano je w instalację elektryczną, w skład której wchodziły: prądnica z regulatorem napięcia, akumulator, dwa reflektory, jedna lampa tylna z sygnałem ostrzegawczym "stop", gniazdko wtyczkowe do lampki "stop" na przyczepie oraz sygnał dźwiękowy.

Mimo dużych trudności produkcyjnych, systematycznie zwiększano produkcję. W roku 1950 wykonano już 4018 sztuk, a 16 kwietnia 1953 roku halę montażową opuścił ciągnik z numerem fabrycznym 20 000. W 1953 roku w Instytucie Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa, skonstruowano wersję ciągnika wyposażoną w tylny most gąsiennicowy. Opracowano ją z myślą o zastosowaniu w leśnictwie, gdzie szczególnie w okresie zimowym, wersje kołowe nie dawały sobie rady przy zrywce i transporcie drewna. Jednak podstawową wadą tej konstrukcji był jej ciężar. Sam tylny most ważył około 1700 kg, co przyczyniło się do wzrostu ciężaru całkowitego ciągnika do ok. 4,5 tony. Powstały prototyp przechodził badania terenowe pod okiem fachowców i wykazały one wzrost siły uciągu o 120% i zmniejszenie zużycia paliwa o 22%, w stosunku do wersji na kołach ogumionych. Niektóre źródła podają, że pewna ilość tego typu ciągników została wyprodukowana.

(...)

Autor: Paweł Rychter / RetroTRAKTOR.pl

Część druga historii Ursusa C-45 za dwa tygodnie, oczywiście w środę.