O czym pamiętać przy wyborze ciągnika – cz.1

Każdy gospodarz przed kupnem ciągnika powinien odpowiedzieć sobie na pytanie: na co wpływa wybór ciągnika rolniczego? Jest to kwestia często omijana, ponieważ to pytanie można zaliczyć do grupy takich, na które każdy zna odpowiedź. Jednak nie zawsze tak jest, więc od odpowiedzi zaczynamy: Po pierwsze – jakość wykonanej pracy, dalej wysokość kosztów związanych z przeprowadzeniem poszczególnych zabiegów, czasochłonność i pracochłonność zabiegów. Zakup określonej maszyny wpływa również bezpośrednio na organizację i terminowość pracy w gospodarstwie, a także ważne ostatnio zanieczyszczenie środowiska. Nie mniej istotnym elementem jest bezpieczeństwo i komfort pracy.

Teraz można przejść do kolejnego etapu. W tej krótkiej serii artykułów wyróżniliśmy kilka spraw, na które warto zwrócić uwagę planując zakup nowego ciągnika.

Część z nich dotyczy samej maszyny, a część bardziej gospodarstwa:

Gospodarstwo: Specjalizacja, Powierzchnia, Struktura, Ukształtowanie terenu, Warunki glebowe

Maszyna: Silnik, Układ napędowy, TUZ i WOM, Komfort (kabina), Inne

W pierwszym odcinku serii skoncentrujemy się na silniku oraz ukształtowaniu terenu i warunkach glebowych.

Moc i gleba

Podczas rozważań na temat doboru odpowiedniego ciągnika stosuje się czasem uproszczenie odnoszące się do mocy silnika: w zależności od powierzchni pól uprawnych należy wybrać cięgnik o odpowiedniej mocy. To stwierdzenie dotyczy rzecz jasna doboru mocy do poszczególnych grup maszyn i narzędzi wykorzystywanych w gospodarstwie, z jakimi ciągnik będzie współpracował. Największe zapotrzebowanie na moc mają oczywiście maszyny uprawowe. Opryskiwacze, siewniki, maszyny zielonkowe, czy przykładowo wozy paszowe stawiają odpowiednio mniejszego wymagania przed ciągnikiem. W zależności od powierzchni upraw stosuje się maszyny o możliwie największej wydajności (większe rozmiary, większa masa), co pociąga za sobą konieczność stosowania mocniejszych ciągników. Tutaj oczywiście bardzo istotne stają się również inne elementy takie jak udźwig podnośnika, itp. ale przejdziemy do tego w kolejnym artykule cyklu.

Nie można również zapominać o czynnikach pobocznych, ale nie mniej ważnych, które także wpływają na wspomniane zapotrzebowanie. Mowa tutaj przede wszystkim o zwięzłości i gatunku gleb. Ziemie bardziej zwięzłe stawiają większy opór pracującym maszynom automatycznie zwiększając minimalne wymagania wobec ciągnika. Uprawa na zwięzłych glebach wiąże się ze zwiększonym zapotrzebowaniem na moc. Na przykład zapotrzebowanie na moc podczas orki na głębokości 20-30 cm z prędkością 5-9 km/h na lekkiej glebie wynosi od około 24 KM do 40 KM na metr szerokości roboczej. Z kolei ten sam zabieg przeprowadzony na glebie ciężkiej zwiększenie zapotrzebowania na moc do około 67-148 KM na metr szerokości roboczej.

Struktura, teren i zużycie paliwa

Kolejnym czynnikiem, który bezpośrednio wpływa na tą sytuację jest ukształtowanie terenu. Gdy ciągnik musi pracować pod górę poziom graniczny minimalnego zapotrzebowanie na moc silnika również wzrasta. Na terenach górskich i pagórkowatych, gdzie prowadzone są uprawy typowo rolnicze ważna jest moc silnika, ale i rozłożenie masy, a nawet położenie środka ciężkości. W przypadku gospodarstw sadowniczych i ogrodniczych największe znaczenie mają cechy specyficzne. Ważniejszy niż moc silnika jest nisko położony środek ciężkości czy napęd na wszystkie koła.

Warto również zwrócić uwagę na powierzchnię poszczególnych gruntów ornych i/lub trwałych użytków zielonych. Istotny jest kształt pól, ich liczba oraz powierzchnia. Znając te informacje można określić jakie wymiary ciągnika są pożądane, jaki promień skrętu zapewni bezproblemowe wykonanie wszystkich czynności. Należy pamiętać, że częste nawroty oraz zmiany kierunku jazdy generują dodatkowe koszty w formie zwiększonego zużycia paliwa, a także zawyżają minimalny czas konieczny do wykonania danej pracy. Jeśli pola uprawne oddzielone są od gospodarstwa i od siebie o kilka lub kilkanaście kilometrów, to ważne jest jak dany ciągnik spisuje się w transporcie (warto zwrócić uwagę między innymi na rodzaj i cechy skrzyni biegów) oraz podczas jazdy z dużą prędkością.

W sytuacji, gdy oprócz prac uprawowych w dużym gospodarstwie ciągnik wykorzystywany jest do innych czynności (wspomniany transport, obsługa obory, itp.) uzasadnione – a czasem konieczne – jest posiadanie dwóch ciągników rolniczych. Potężne gabaryty mocnych ciągników są zaletą podczas upraw polowych, nie są jednak atutem w pracach gospodarskich. Co więcej, większe spalanie mocniejszych maszyn w porównaniu ze słabszymi również skłania do stosowania kilku ciągników. Niestety w takiej branży jak rolnictwo kompromis nie zawsze jest możliwy.

Trzeba zwrócić uwagę także na samo zużycie paliwa. Niekiedy modele „z tej samej półki” różnią się znacznie w tym elemencie. Należy również pamiętać, że zdarza się, iż zapewnienia producenta czy sprzedawcy dotyczące niskiego spalania nie odnoszą się do prac polowych. Jeśli ciągnik ma większość czasu pełnić role transportowe, to właśnie spalanie paliwa w takich warunkach jest najważniejsze. Natomiast jeśli głównym zadaniem nowej maszyny mają być prace w polu, to wysokość zużycia paliwa podczas jazdy z prędkością 40 km/h nie jest specjalnie istotna.

Kolejny odcinek cyklu: tutaj

Więcej informacji związanych z zakupem ciągnika:

Umowa sprzedaży maszyny rolniczej

O czym pamiętać przy wyborze ciągnika - cz.2

Sprzedaję w internecie cz.1